استیضاح میدری در انتظار تعیین تکلیف / رکورد عجیب ۷ وزیر و ۳ استیضاح سکان‌دار وزارت رفاه در ۱۵ سال + جدول

وزارت پر تلاطم تعاون، کار و رفاه اجتماعی حالا شمارش معکوس برای چهارمین استیضاح را طی سال‌های حیاتش اغاز کرده، چرا که به گفته احمد فاطمی، عضو کمیسیون اجتماعی طرح استیضاح به دلیل قانع‌نشدن طراحان به صحن علنی ارجاع شد.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، این اولین باری نیست که وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در ایران با استیضاح مواجه می‌شود. در عمر پانزده‌ ساله، این وزارتخانه سه استیضاح به خود دیده است

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی چه زمانی تشکیل شد؟

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با این عنوان از سال ۱۳۹۰ شکل گرفت؛ زمانی که وزارتخانه‌های تعاون، کار و امور اجتماعی و رفاه و تأمین اجتماعی در یکدیگر ادغام شدند. قانون ادغام در ۸ تیر ۱۳۹۰ در مجلس تصویب و ۱۱ تیر همان سال به تأیید شورای نگهبان رسید.

هدف از این ادغام در دولت احمدی‌نژاد یکپارچه سازی سیاست‌های رفاهی، کار، اشتغال، تعاون و … بود اما نا آرامی موجود در این ابروزارتخانه نشان می‌دهد این صندلی، صندلی راحتی برای وزیرانی که بر آن تکیه می‌زنند نیست.

گواه این مدعا حضور هفت وزیر و سه سرپرست در پانزده سال در این وزارتخانه است.

عبدالرضا شیخ‌الاسلامی؛ اولین وزیر و اولین استیضاح

عبدالرضا شیخ‌الاسلامی نخستین وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی پس از تشکیل این وزارتخانه بود. او در دولت دوم محمود احمدی‌نژاد به این وزارتخانه آمد و تا ۱۵ بهمن ۱۳۹۱ در سمت خود ماند.

اما عمر وزارت او به دو سال نرسید. پرونده سعید مرتضوی، مدیرعامل وقت سازمان تأمین اجتماعی، نقطه پایان کار شیخ‌الاسلامی شد. نمایندگان مجلس معتقد بودند انتصاب مرتضوی با وجود ایرادات قانونی و قضایی، نباید ادامه پیدا کند. در متن استیضاح نیز صراحتاً «بی‌توجهی به قانون» در نصب و عزل نکردن مرتضوی از مسئولیت صندوق تأمین اجتماعی، محور اصلی استیضاح اعلام شده بود.

جلسه استیضاح حدود ۹ ساعت طول کشید و در نهایت از ۲۷۲ رأی مأخوذه، ۱۹۲ نماینده به برکناری شیخ‌الاسلامی رأی دادند، ۲۴ نفر مخالفت کردند و ۵۶ نفر رأی ممتنع دادند. به این ترتیب، نخستین وزیر این وزارتخانه با رأی مجلس از کابینه کنار رفت.

شیخ‌الاسلامی به این ترتیب اولین وزیر این وزارتخانه و همچنین اولین وزیر آن بود که طعم استیضاح و برکناری را چشید.

اسدالله عباسی؛ وزیری که از سرپرستی به وزارت رسید

پس از برکناری شیخ‌الاسلامی، اسدالله عباسی ابتدا سرپرست وزارتخانه شد و سپس در اردیبهشت ۱۳۹۲ رأی اعتماد گرفت و وزیر شد.

اما وزارت او عملاً با پایان دولت دهم همزمان شد. بنابراین برخلاف شیخ‌الاسلامی، عباسی نه با استیضاح، بلکه با پایان دولت احمدی‌نژاد و آغاز دولت حسن روحانی از وزارت خارج شد.

دوره عباسی البته از این جهت مهم بود که وزارتخانه تازه‌تأسیس برای دومین بار در مدت کوتاهی با تغییر مدیر ارشد مواجه شد؛ یک بار به دلیل استیضاح و بار دیگر به دلیل تغییر دولت.

علی ربیعی؛ پنج سال وزارت و سه بار تلاش برای دریافت رای اعتماد

با روی کار آمدن دولت حسن روحانی، علی ربیعی به عنوان گزینه پیشنهادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی معرفی شد. او در ۲۴ مرداد ۱۳۹۲ وزیر شد و تا سال ۱۳۹۷ در این سمت ماند اما هر چند وی طولانی‌ترین دوره وزارت را در این وزارتخانه‌ی پرآشوب عهده‌دار است، وضعیتی متفاوت را نیز از سر گذراند. او مرداد ماه سال ۱۳۹۶ از سوی حسن روحانی برای تصدی وزارت تعاون، کار ور فاه اجتماعی به مجلس معرفی شد و با ۱۹۱رای موافق ، ۷۹ رای مخالف و ۱۵ رای ممتنع در این وزارتخانه ابقا شد اما دوران پرآشوب وی درست از چند ماه بعد از شکل‎گیری دولت دوازدهم آغاز شد. او اسفندماه سال ۱۳۹۶ از سوی نمایندگان مجلسی همسو با دولت استیضاح شد. فضای اقتصادی ایران در کنار فضای سیاسی آن روزها شاهد به هم ریختگی عجیبی بود. نمایندگان مجلس به استناد مشکلات اقتصادی و بیکاری و مواردی از این دست، وی را استیضاح کردند اما خودش معتقد بود ماجرای استیضاح فراتر از این‌هاست. می‌گفت به جای این‌که به من بگویند چرا فلان مشکل وجود دارد، می‌گویند چرا فلان مدیر را گذاشتی و همین جمله نشان می‌دهد اصل ماجرا نارضایتی از انتصاب‌هاست .

ربیعی توانست در فضایی بسیار شکننده از مجلس برای دومین بار در کمتر از یک سال رای اعتماد بگیرد اما این پایان ماجرا نبود. او مرداد ماه سال ۱۳۹۷، در حالی که ایران درگیر بحران‌های جدی، فشار ترامپ در اولین دور ریاست جمهوری و از دست رفتن دستاوردهای برجام بود، برای دومین بار استیضاح شد تا تنها کسی باشد که در یک سال سه بار برای گرفتن رای اعتماد از نمایندگان مجلس تلاش کرده است. سومین تلاش البته نافرجام بود و سبب شد او از قطار کابینه‌ی دوازدهم پیاده شود.

محمد شریعتمداری؛ وزیری با سابقه‌ای متفاوت

پس از ربیعی، انوشیروان محسنی بندپی به عنوان سرپرست معرفی شد و سپش محمد شریعتمداری در آبان ۱۳۹۷ رای اعتماد گرفت و راهی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی رفت و تا پایان دولت دوازدهم در این سمت باقی ماند.

شریعتمداری برخلاف دو وزیر نخست این وزارتخانه، سابقه‌ای طولانی در دولت داشت. او پیش‌تر وزیر بازرگانی دولت محمد خاتمی و در دولت روحانی نیز وزیر صنعت، معدن و تجارت و معاون اجرایی رئیس‌جمهور بود. وزارت او در وزارت کار تا پایان دولت دوازدهم در سال ۱۴۰۰ ادامه یافت.

حجت‌الله عبدالملکی؛ مرد شعارهای بزرگ

با آغاز دولت ابراهیم رئیسی، حجت‌الله عبدالملکی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی شد. عبدالملکی اما تنها حدود ۱۰ ماه در این سمت ماند.

هر چند وی در ۲۴ خرداد ۱۴۰۱ استعفا داد اما پیش از این زمزمه‌های برکناری وی به گوش می‌رسید. حتی نمایندگان مجلس دست به گار استیضاح وی شده بودند و نارضایتی از عملکردش از هر سو به گوش می‌رسید. مرد شعارهای بزرگ نتوانست بیش از ده ماه در این وزارتخانه دوام بیاورد و در عمل کوتاه‌ترین دوره‌ی وزارت را در این وزارتخانه و در دولت سیزدهم از آن خود کرد.

محمدهادی زاهدی‌وفا؛ گزینه‌ای که وزیر نشد

پس از عبدالملکی، محمدهادی زاهدی‌وفا سرپرست وزارتخانه شد. زاهدی‌وفا در شهریور ۱۴۰۱ برای تصدی وزارت به مجلس معرفی شد، اما در نهایت نتوانست رأی اعتماد لازم را کسب کند. روز برگزاری نشست رای اعتماد او روزی عجیب بود. در شرایطی که خبرگزاری ایرنا از انتخاب زاهدی وفا به عنوان وزیر پیشنهادی تعاون، کار و رفاه اجتماعی خبر داد، خانه ملت اعلام کرد که نمایندگان به زاهدی وفا اعتماد نکردند. در ساعت یازده و بیست و دو دقیقه ایرنا در پیامک‌های ارسالی خود زاهدی وفا را وزیر تعاون، کار ور فاه اجتماعی اعلام کرد اما در ساعت یازده و سی و شش دقیقه خانه ملت خبر عدم رای اعتماد را اعلام کرد.در اصلاحیه پیامکی پاد، پایگاه اطلاع رسانی دولت نیز اعلام شد که در بازشماری نمایندگان مجلس، زاهدی وفا موفق به اخذ رای اعتماد نشد. در این نشست رییسی، رییس جمهوری نیز در دفاع از وزیر پیشنهادی اش در صحن علنی حضور یافت و از برنامه های او دفاع کرد اما در نهایت مانور مخالفان بر تابعیت کانادایی همسر و فرزندان وی تا ثروت نجومی و چند هزار میلیارد تومانی‌اش وی را از رسیدن به صندلی وزارت بازداشت. باید در نظر داشت ماجرای تابعیت کانادایی همسر و فرزندان وی تکذیب شد اما حتی این تکذیبیه نیز نتوانست موثر بیفتد.

سیدصولت مرتضوی؛ ماندگاری زیر تیغ انتقاد

پس از ناکامی زاهدی‌وفا در گرفتن رأی اعتماد، سیدصولت مرتضوی به مجلس معرفی شد و در مهر ۱۴۰۱ رأی اعتماد گرفت. مرتضوی با وجود تمام انتقاداتی که از سوی نمایندگان کارگری و برخی نمایندگان مجلس نسبت به عملکردش اعلام می‌شد تا پایان دولت سیزدهم در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ماند.

احمد میدری؛ هفتمین وزیر

با معرفی مسعود پزشکیان، احمد میدری در ۳۱ مرداد ۱۴۰۳ با کسب ۱۹۱ رأی موافق مجلس به عنوان وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دولت چهاردهم انتخاب شد. ورود او اما با یک تفاوت مهم نسبت به بسیاری از اسلافش همراه بود.

میدری پیش از رسیدن به وزارت، سابقه فعالیت در همین وزارتخانه و به‌ویژه در حوزه رفاه اجتماعی را داشت. او با ساختار سیاست‌های حمایتی، پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان، دهک‌بندی و مسائل فقر و نابرابری بیگانه نبود اما همین سابقه، انتظارات از او را نیز بالاتر برد.

همین انتظارات وی درار نقطه‌ای مشابه اسلافش قرار داده است. در آخرین روز تابستان نمایندگان طراح استیضاح میدری را به مجلس فرا خواندند اما از توضیحات وی قانع نشدند. هر چند موضوعاتی مانند صندوق‌های بازنشستگی، شستا، کالابرگ، دهک‌بندی، اشتغال و انتصابات مدیریتی برای استیضاح مدیری مطرح شده اما برخی ماجرای برکنار سالاری از تامین اجتماعی را عامل پنهان این موضوع می‌دانند.

میدری در ۲۱ مرداد ۱۴۰۵، در اقدامی ناگهانی مصطفی سالاری را از مدیرعاملی سازمان تأمین اجتماعی کنار گذاشت و غلامحسین محمدی را سرپرست سازمان کرد. درباره علت این تصمیم، در اطلاع‌رسانی اولیه توضیح روشنی ارائه نشد. خود سالاری نیز در پیام خداحافظی‌اش از «۲۲ ماه مأموریت» سخن گفت و از پایان مسئولیتش خبر داد، اما علت مشخصی برای برکناری مطرح نکرد.

حال باید دید احمد میدری، مردی که سال‌ها درباره‌ی راهکارهای توانمندسازی و خروج از فقر و پیشگیری از سیاست‌های فقرزا صحبت کرد، جالا در وضعیتی که اقتصاد ایران یکی از سخت‌ترین دوران‌های خود را پشت سر می‌گذارد، می‌تواند از پس پاسخگویی به سئوالات نمایندگلنی برآید؟ نمایندگانی که برخی از آنان تسویه حساب‌های سیاسی را در رای‌شان لحاظ می‌کنند.

شاید این یکی از تناقض‌های عجیب زندگی میدری باشد. مردی که منتقد سیاست‌های فقرزا بود، جتلا باید در جایگاه حامی وضعیت موجود قرار گیرد و با اشاره به شرایط غیرعادی کشور به‌دلیل امواج اقتصادی جنگی بزرگ، برای نمایندگان تبیین کند اوضاع ان‌قدرها که فکر می‌کنید، بد نیست. حتی اگر انتقادات نمایندگان همه‌ی واقعیت ماجرای استیضاح نباشد.

فهرست وزرا و سرپرستان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی

۲۲۳۲۲۳