جفرسون در مقام ریاستجمهوری، برخی امتیازها به مخالفانش داد؛ ازجمله با پیروی از توصیه همیلتون، به تقویت نیروی دریایی آمریکا پرداخت. در سال ۱۸۰۱، ناوگانهای دریایی و تفنگداران دریایی را برای سرکوب دزدی دریایی بربرها که کشتیرانی آمریکا را تهدید میکرد، اعزام کرد.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در ۱۷ فوریه ۱۸۰۱ [۲۸ بهمن ۱۱۷۹- دوران سلطنت فتحعلیشاه قاجار] توماس جفرسون به عنوان سومین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا انتخاب شد. این انتخابات نخستین انتقال مسالمتآمیز قدرت از یک حزب سیاسی به حزبی دیگر در تاریخ ایالات متحده را رقم زد.
تا سال ۱۸۰۰، زمانی که توماس جفرسون تصمیم گرفت نامزد ریاستجمهوری شود، از سوابق سیاسی چشمگیری برخوردار بود و شایستگی لازم برای این مقام را داشت. افزون بر نگارش اعلامیه استقلال، در دو کنگره قارهای عضویت داشت، به عنوان وزیرمختار ایالات متحده در فرانسه خدمت کرده بود، در دوران ریاستجمهوری جورج واشنگتن سمت وزیر امور خارجه را برعهده داشت و همچنین معاون رئیسجمهور جان آدامز بود.
کارزار انتخاباتی سال ۱۸۰۰ با کشمکشهای شدید حزبی میان جمهوریخواهان دموکرات به رهبری توماس جفرسون و آرون بِر از یک سو، و فدرالیستها به رهبری جان آدامز، چارلز سی. پینکنی و جان جی از سوی دیگر، شناخته میشد. این انتخابات برجستهکننده نبردی مداوم میان جمهوریخواهان دموکراتِ طرفدار فرانسه ــ که خود درگیر انقلاب خونینشان بودند ــ و فدرالیستهای طرفدار بریتانیا بود که خواهان اجرای سیاستهایی به سبک انگلیسی در دولت آمریکا بودند.
فدرالیستها از کاربرد افراطی گیوتین توسط انقلابیون فرانسه بیزار بودند و به همین دلیل در سیاست خارجی خود در قبال فرانسه رویکردی کمگذشتتر داشتند. آنان از دولتی متمرکز و قدرتمند، وجود یک ارتش دائمی و حمایت مالی از صنایع نوظهور پشتیبانی میکردند.
در مقابل، جمهوریخواهانِ جفرسون طرفدار دولتی محدود، حقوق بیکموکاست ایالتها و اقتصادی عمدتاً کشاورزی بودند. آنان بیم داشتند که فدرالیستها آرمانهای انقلاب را کنار بگذارند و به سنت سلطنتی انگلستان بازگردند. جفرسون در دوران ریاستجمهوری جورج واشنگتن، در مقام وزیر امور خارجه، با پیشنهاد الکساندر همیلتون، وزیر خزانهداری، برای افزایش هزینههای نظامی مخالفت کرد و هنگامی که واشنگتن از طرح رهبر برجسته فدرالیستها برای تأسیس یک بانک ملی حمایت کرد، از سمت خود استعفا داد.
پس از یک کارزار انتخاباتی بدون خونریزی اما زشت، که در آن نامزدها و حامیان بانفوذ هر دو طرف با استفاده از مطبوعات ــ اغلب به صورت ناشناس ــ آن را به میدان پرتاب اتهامها و حملات افتراآمیز علیه یکدیگر تبدیل کرده بودند، فرایند رأیگیری که در آن زمان دشوار و گیجکننده بود، در آوریل ۱۸۰۰ آغاز شد. ایالتهای مختلف انتخابات را در زمانهای متفاوتی برگزار کردند و با آنکه جفرسون و آرون بِر در یک فهرست مشترک، به ترتیب برای ریاستجمهوری و معاونت ریاستجمهوری، نامزد شده بودند، قانون اساسی همچنان ایجاب میکرد که آرای هر فرد به طور جداگانه شمارش شود. درنتیجه، تا پایان ژانویه ۱۸۰۱، جفرسون و بِر هر دو با ۷۳ رأی الکترال در جایگاه برابر قرار گرفتند. جان آدامز با ۶۵ رأی در رتبه سوم ایستاد.
این نتیجه ناخواسته باعث شد رأی نهایی به مجلس نمایندگان واگذار شود. سختگیرانِ مجلس نمایندگان که در کنترل فدرالیستها بود، بر اجرای دقیق قواعد معیوب قانون اساسی پافشاری کردند و از انتخاب همزمان جفرسون و آرون بِر در یک فهرست مشترک خودداری کردند. الکساندر همیلتونِ فدرالیستِ بسیار بانفوذ، که اگرچه به جفرسون بیاعتماد بود اما از بِر نفرت بیشتری داشت، مجلس را متقاعد کرد که به بِر رأی ندهد؛ کسی که «نامناسبترین فرد برای مقام ریاستجمهوری» میخواندش. (این اتهام و اتهامهای دیگر باعث شد بِر در سال ۱۸۰۴ همیلتون را به دوئل فرا بخواند؛ دوئلی که به مرگ همیلتون انجامید.) دو هفته پیش از مراسم تحلیف برنامهریزیشده، جفرسون پیروز اعلام شد و آرون بِر به عنوان معاون رئیسجمهور او تأیید گردید.
در ۴ مارس ۱۸۰۱ [۱۳ اسفند ۱۱۷۹]، گروهی از سربازانِ شمشیر به دست، رئیسجمهور جدید را تا مراسم تحلیف همراهی کردند؛ امری که نشاندهنده ماهیت پرتنش انتخابات و ترس پیروزان از تلافیجویی بود. جفرسون در سخنرانی مراسم تحلیف خود کوشید اختلافهای سیاسی را التیام بخشد و با بزرگواری اعلام کرد: «همه ما جمهوریخواه هستیم، همه ما فدرالیست هستیم.»
جفرسون در مقام ریاستجمهوری، برخی امتیازها به مخالفانش داد؛ ازجمله با پیروی از توصیه همیلتون، به تقویت نیروی دریایی آمریکا پرداخت. در سال ۱۸۰۱، ناوگانهای دریایی و تفنگداران دریایی را برای سرکوب دزدی دریایی بربرها که کشتیرانی آمریکا را تهدید میکرد، اعزام کرد. او بدهی ملی را تا یکسوم کاهش داد، قلمروی لوئیزیانا را به دست آورد، و با حمایت از سفر اکتشافی لوئیس و کلارک، راه اکتشاف و اسکان در غرب را گشود. نخستین دوره ریاستجمهوری جفرسون در فضایی از ثبات و رونق نسبی به پایان رسید و او در سال ۱۸۰۴ با اکثریتی قاطع برای دوره دوم انتخاب شد.
نظام معیوب رأیگیری که در انتخابات ۱۸۰۰ مشکلات فراوانی ایجاد کرده بود، بعدها با متمم دوازدهم قانون اساسی اصلاح شد؛ متممی که در سال ۱۸۰۴ به تصویب رسید.
منبع:
www.history.com
۲۵۹
