بررسی عواقب تسلیم فرهنگ به فناوری در یک کتاب

کتاب «تکنوپولی؛ تسلیم فرهنگ به تکنولوژی» نوشته نیل پستمن با ترجمه صادق طباطبایی منتشر شد.
به گزارش اطلاعات آنلاین، نویسنده در این کتاب فرآیند سلطه تدریجی تکنیک و فناوری بر تمامی ابعاد زندگی بشر و تسلیم شدن فرهنگ در برابر آن را واکاوی میکند. پستمن معتقد است گذار جوامع از «فرهنگ ابزار» و «تکنوکراسی» به «تکنوپولی» منجر به وضعیتی شده که در آن تکنولوژی جایگزین مذهب و ارزشهای انسانی شده و جامعه بدون داشتن سیستم دفاعی مناسب، در سیل عظیمی از اطلاعات بیسر و سامان غرق شده است.
نویسنده با یادآوری داستان «قضاوت تاموس» از افلاطون، هشدار میدهد که هر فناوری در کنار فوایدش، خسارات پنهانی به همراه دارد و نباید نسبت به آن دچار شیفتگی کورکورانه شد. در دوران تکنوپولی، ابزارهایی مانند بوروکراسی، کامپیوتر، آمار و روشهای علوم اجتماعی با ادعای بیطرفی، ساختار اندیشه، زبان و حتی نظام پزشکی را تسخیر کرده و سنین، معنویات و نمادهای مقدس جامعه را بیارزش و تهی از معنا ساختهاند. کامپیوترها به انسانها القا میکنند که ماشین هستند و تکنولوژی به بت جدیدی تبدیل میشود که برای هر مسئلهای پاسخی آماده دارد.
پستمن در بخش پایانی کتاب برای مقابله با این روند مخرب، راهکارهای فردی و اجتماعی پیشنهاد میکند. در سطح فردی، او از انسانها میخواهد که «پیکارگر مشتاق» باشند؛ یعنی اسیر اعداد، آمار ساختگی و پرسشهای جهتدار نشوند و ارزش سنتها را از یاد نبرند. در سطح اجتماعی نیز، او بر اصلاح نظام آموزش و پرورش تأکید میکند تا با آموزش تاریخ علم، فلسفه و معناشناسی، به دانشآموزان توانایی تفکر انتقادی، انسجام فکری و مقاومت در برابر هجوم بیرویه اطلاعات و سیطره مخرب تکنوپولی را ببخشد.
کتاب «تکنوپولی؛ تسلیم فرهنگ به تکنولوژی» با ضمیمه تحلیلی بر ماجرای «آیات شیطانی» سلمان رشدی در ۴۲۰ صفحه و به قیمت ۶۷۰ هزار تومان از سوی انتشارات اطلاعات روانه بازار کتاب شده است.




