باشگاه ۶۰ فیلم میلیاردیها؛ نقشه قدرت در سینمای معاصر چگونه ترسیم شد؟

با عبور رسمی «آواتار ۳» از مرز فروش یک میلیارد دلار، نقشه ثروت در صنعت سینما تغییر کرد. در این گزارش نگاهی میاندازیم به ۶۰ فیلمی که توانستهاند به این دستاورد افسانهای برسند.
ریحانه اسکندری: در نوزدهم فوریه سال ۲۰۲۶، استودیوهای والت دیزنی به یک نقطه عطف تاریخی و خیرهکننده دست یافتند. فیلم «آواتار: آتش و خاک» محصول استودیو قرن بیستم، با عبور از مرز یک میلیارد دلار فروش در گیشه جهانی، نام جیمز کامرون را به عنوان کارگردانی که موفقیت تجاری را از نو تعریف کرده، در صدر اخبار قرار داد.
با این دستاورد جدید، مجموعه «آواتار» به یکی از نادرترین فرنچایزهای تاریخ تبدیل شد؛ به این معنا که تمامی قسمتهای ساخته شده از این مجموعه، بدون استثنا، از مرز فروش یک میلیارد دلار عبور کردهاند.
این دستاورد در حالی رخ میدهد که «آواتار ۳» سومین اثر دیزنی در سال ۲۰۲۵ است که به این سقف فروش میرسد. پیش از این، انیمیشن محبوب «زوتوپیا ۲» و نسخه لایواکشن «لیلو و استیچ» با بازی مایا کائولوها و سیدنی آگودونگ توانسته بودند به این باشگاه نخبگان بپیوندند. این موفقیتهای پیاپی، ادامه مسیری است که در سال ۲۰۲۴ با اکران انیمیشن «درون بیرون ۲» و فیلم ابرقهرمانی «ددپول و ولورین» با بازی رایان رینولدز و هیو جکمن آغاز شده بود.
در این میان، نباید از یکی از آثار تابستانی سال ۲۰۲۳ یعنی فیلم «باربی» غافل شد. این اثر به کارگردانی گرتا گرویگ و بازی درخشان مارگارت رابی و رایان گاسلینگ، نه تنها رکوردهای جهانی را جابهجا کرد، بلکه گرتا گرویگ را به دومین کارگردان زن تاریخ تبدیل کرد که توانسته است چنین رکوردشکنی عظیمی را در گیشه آمریکا و جهان به نام خود ثبت کند.
پیش از او، جنیفر لی با کارگردانی مشترک انیمیشن «فروزن ۲» در سال ۲۰۱۹ به همراه کریس باک، به این جایگاه دست یافته بود. لیست ۶۰ فیلم برتر تاریخ سینما که موفق به فروش میلیاردی شدهاند، مجموعهای از دنبالههای قدرتمند، بازسازیهای زنده دیزنی و فرنچایزهای نمادینی همچون «جنگ ستارگان»، «جیمز باند»، «ارباب حلقهها»، «دنیای سینمایی مارول»، «هری پاتر»، «سریع و خشن»، «پارک ژوراسیک»، «شوالیه تاریکی»، «تبدیل شوندگان» و آثار جاودانه دیزنی و پیکسار است. در ادامه به بررسی دقیق این ۶۰ اثر میپردازیم.
صدرنشینان بلامنازع و حماسههای فضایی
در پله نخست این فهرست طولانی، فیلم «آواتار» محصول سال ۲۰۰۹ قرار دارد که با کارگردانی جیمز کامرون و بازی زوئی سالدانا و سم ورثینگتون، رقم شگفتانگیز ۲ میلیارد و ۹۲۳ میلیون و ۷۱۰ هزار و ۷۰۸ دلار را ثبت کرده است.

بلافاصله پس از آن، فیلم «انتقامجویان: بازی پایانی» محصول ۲۰۱۹ به کارگردانی برادران روسو دیده میشود که با حضور تیمی از ستارگان شامل اسکارلت جوهانسون، کریس همسورث، رابرت داونی جونیور و کریس ایوانز، به فروش ۲ میلیارد و ۷۹۹ میلیون و ۴۳۹ هزار و ۱۰۰ دلار رسید.

رتبه سوم باز هم در اختیار جیمز کامرون است؛ فیلم «آواتار: راه آب» محصول ۲۰۲۲ که با صداپیشگی سیگورنی ویور و بازی سم ورثینگتون، ۲ میلیارد و ۳۳۴ میلیون و ۴۸۴ هزار و ۶۲۰ دلار فروخت.
جایگاه چهارم به فیلم کلاسیک و درام «تایتانیک» محصول ۱۹۹۷ تعلق دارد که با بازی لئوناردو دیکاپریو و کیت وینسلت، رقم ۲ میلیارد و ۲۶۴ میلیون و ۸۱۲ هزار و ۹۶۸ دلار را به ثبت رسانده است.
در رتبه پنجم، یک غافلگیری بزرگ از سینمای شرق دیده میشود؛ انیمیشن «نهژا ۲» محصول سال ۲۰۲۵ به کارگردانی یانگ یو، با فروش تخمینی ۲ میلیارد و ۲۵۹ میلیون و ۸۲۲ هزار و ۴۱۷ دلار، جایگاه خود را تثبیت کرد.

در ادامه این لیست، «جنگ ستارگان: نیرو برمیخیزد» محصول ۲۰۱۵ به کارگردانی جی.جی. آبرامز با فروش ۲ میلیارد و ۷۱ میلیون و ۳۱۰ هزار و ۲۱۸ دلار در رتبه ششم قرار دارد. رتبه هفتم در اختیار «انتقامجویان: جنگ ابدیت» محصول ۲۰۱۸ با فروش ۲ میلیارد و ۵۲ میلیون و ۴۱۵ هزار و ۳۹ دلار است که توسط برادران روسو کارگردانی شد.
«مرد عنکبوتی: راهی به خانه نیست» محصول ۲۰۲۱ با بازی تام هالند و زندایا، فروش ۱ میلیارد و ۹۲۱ میلیون و ۴۲۶ هزار و ۷۳ دلاری را تجربه کرد و در جایگاه هشتم ایستاد. رتبه نهم متعلق به «زوتوپیا ۲» محصول ۲۰۲۵ است که تا فوریه امسال ۱ میلیارد و ۸۳۳ میلیون و ۵۹۳ هزار و ۷۱۶ دلار فروخته است. سرانجام، ده فیلم برتر با انیمیشن «درون بیرون ۲» محصول ۲۰۲۴ و فروش ۱ میلیارد و ۶۹۸ میلیون و ۸۶۳ هزار و ۸۱۶ دلار تکمیل میشود.
از دنیای دایناسورها تا قهرمانان نقابدار
در رتبه یازدهم، فیلم «دنیای ژوراسیک» محصول ۲۰۱۵ به کارگردانی کالین تروورو و بازی کریس پرت، فروش ۱ میلیارد و ۶۷۱ میلیون و ۵۳۷ هزار و ۴۴۴ دلار را ثبت کرد.

پس از آن، نسخه ۲۰۱۹ «شیرشاه» به کارگردانی جان فاورو با فروش ۱ میلیارد و ۶۶۲ میلیون و ۲۰ هزار و ۸۱۹ دلار در رتبه دوازدهم قرار دارد. نخستین قسمت از مجموعه «انتقامجویان» محصول ۲۰۱۲ با فروش ۱ میلیارد و ۵۲۰ میلیون و ۵۳۸ هزار و ۵۳۶ دلار جایگاه سیزدهم را به خود اختصاص داده است.
در پله چهاردهم، فیلم «خشمگین ۷» از مجموعه سریع و خشن قرار دارد که در سال ۲۰۱۵ با بازی وین دیزل و پل واکر فقید، ۱ میلیارد و ۵۱۵ میلیون و ۳۴۲ هزار و ۴۵۷ دلار فروخت.
رتبه پانزدهم در اختیار «تاپ گان: ماوریک» محصول ۲۰۲۲ با بازی تام کروز است که به فروش ۱ میلیارد و ۴۹۵ میلیون و ۶۹۶ هزار و ۲۹۲ دلار دست یافت.
فیلم جدید جیمز کامرون یعنی «آواتار: آتش و خاک» محصول ۲۰۲۵، تا تاریخ نوزدهم فوریه با فروش ۱ میلیارد و ۴۶۲ میلیون و ۶۱۰ هزار و ۳۵۷ دلار در رتبه شانزدهم قرار گرفته است.
انیمیشن «فروزن ۲» محصول ۲۰۱۹ با فروش ۱ میلیارد و ۴۵۳ میلیون و ۶۸۳ هزار و ۴۷۶ دلار در رتبه هفدهم و فیلم «باربی» محصول ۲۰۲۳ با فروش ۱ میلیارد و ۴۴۶ میلیون و ۹۳۸ هزار و ۴۲۱ دلار در رتبه هجدهم ایستادهاند.

در رده نوزدهم، «انتقامجویان: عصر اولتران» محصول ۲۰۱۵ با فروش ۱ میلیارد و ۴۰۵ میلیون و ۱۸ هزار و ۴۸ دلار قرار دارد و رتبه بیستم به «فیلم برادران سوپر ماریو» محصول ۲۰۲۳ با فروش ۱ میلیارد و ۳۶۰ میلیون و ۸۷۹ هزار و ۷۳۵ دلار تعلق گرفته است.
رقابت شانه به شانه در میانه فهرست
رتبه بیست و یکم در اختیار فیلم تحسینشده «پلنگ سیاه» محصول ۲۰۱۸ به کارگردانی رایان کوگلر و بازی چادویک بوزمن با فروش ۱ میلیارد و ۳۴۹ میلیون و ۹۲۶ هزار و ۸۳ دلار است. «هری پاتر و یادگاران مرگ: قسمت ۲» محصول ۲۰۱۱ با فروش ۱ میلیارد و ۳۴۲ میلیون و ۹۴۲ هزار و ۵۰ دلار در جایگاه بیست و دوم قرار دارد.
پس از آن، فیلم «ددپول و ولورین» محصول ۲۰۲۴ با فروش ۱ میلیارد و ۳۳۸ میلیون و ۷۳ هزار و ۶۴۵ دلار رتبه بیست و سوم را مال خود کرد.
«جنگ ستارگان: آخرین جدایی» محصول ۲۰۱۷ با فروش ۱ میلیارد و ۳۳۴ میلیون و ۴۰۷ هزار و ۷۰۶ دلار در پله بیست و چهارم و «دنیای ژوراسیک: سقوط پادشاهی» محصول ۲۰۱۸ با فروش ۱ میلیارد و ۳۰۸ میلیون و ۵۶۶ هزار و ۴۵۵ دلار در رتبه بیست و پنجم جای دارند.

نیمه دوم لیست با انیمیشن «فروزن ۱» محصول ۲۰۱۳ و فروش ۱ میلیارد و ۲۸۶ میلیون و ۵۱۳ هزار و ۲۸۶ دلار در رتبه بیست و ششم آغاز میشود.
نسخه لایواکشن «دیو و دلبر» محصول ۲۰۱۷ با بازی اما واتسون و فروش ۱ میلیارد و ۲۶۶ میلیون و ۱۱۵ هزار و ۹۶۴ دلار در رتبه بیست و هفتم و انیمیشن «شگفتانگیزان ۲» محصول ۲۰۱۸ با فروش ۱ میلیارد و ۲۴۳ میلیون و ۲۲۵ هزار و ۶۶۷ دلار در رتبه بیست و هشتم قرار گرفتهاند.
«سرنوشت خشمگین» محصول ۲۰۱۷ با فروش ۱ میلیارد و ۲۳۶ میلیون و ۹ هزار و ۲۳۶ دلار رتبه بیست و نهم را دارد و «مرد آهنی ۳» محصول ۲۰۱۳ با بازی رابرت داونی جونیور و فروش ۱ میلیارد و ۲۱۵ میلیون و ۵۷۷ هزار و ۲۰۵ دلار، رتبه سیام را به خود اختصاص داده است.
قدرتنمایی انیمیشنها و بازگشت شوالیههای تاریکی
در رتبه سی و یکم، انیمیشن «مینیونها» محصول ۲۰۱۵ با فروش ۱ میلیارد و ۱۵۹ میلیون و ۴۵۷ هزار و ۵۰۳ دلار خودنمایی میکند.
«کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی» محصول ۲۰۱۶ با فروش ۱ میلیارد و ۱۵۵ میلیون و ۴۶ هزار و ۴۱۶ دلار در رتبه سی و دوم و «آکوامن» محصول ۲۰۱۸ با بازی جیسون موموآ و فروش ۱ میلیارد و ۱۵۲ میلیون و ۲۸ هزار و ۳۹۳ دلار در رتبه سی و سوم جای دارند. شاهکار پیتر جکسون یعنی «ارباب حلقهها: بازگشت پادشاه» محصول ۲۰۰۳ با فروش ۱ میلیارد و ۱۴۸ میلیون و ۷۴۵ هزار و ۴۲۴ دلار در پله سی و چهارم ایستاده است.
«مرد عنکبوتی: دور از خانه» محصول ۲۰۱۹ با فروش ۱ میلیارد و ۱۳۲ میلیون و ۷۲۳ هزار و ۲۲۶ دلار رتبه سی و پنجم و «کاپیتان مارول» محصول ۲۰۱۹ با فروش ۱ میلیارد و ۱۳۱ میلیون و ۴۱۶ هزار و ۴۴۶ دلار رتبه سی و ششم را در اختیار دارند.
فیلم «تبدیل شوندگان: نیمه تاریکی» محصول ۲۰۱۱ با فروش ۱ میلیارد و ۱۲۳ میلیون و ۷۹۴ هزار و ۷۹ دلار در رتبه سی و هفتم قرار دارد. فیلم جیمز باندی «اسکایفال» محصول ۲۰۱۲ با بازی دنیل کریگ و فروش ۱ میلیارد و ۱۰۸ میلیون و ۵۹۴ هزار و ۱۳۷ دلار رتبه سی و هشتم را به دست آورد. «تبدیل شوندگان: عصر انقراض» محصول ۲۰۱۴ با فروش ۱ میلیارد و ۱۰۵ میلیون و ۲۶۱ هزار و ۷۱۳ دلار در رتبه سی و نهم و فیلم کلاسیک «پارک ژوراسیک» محصول ۱۹۹۳ ساخته استیون اسپیلبرگ با فروش ۱ میلیارد و ۱۰۳ میلیون و ۹۶ هزار و ۴۶۶ دلار در رتبه چهلم قرار دارند.

رتبه چهل و یکم متعلق به «شوالیه تاریکی برمیخیزد» محصول ۲۰۱۲ به کارگردانی کریستوفر نولان با فروش ۱ میلیارد و ۸۵ میلیون و ۴۲۹ هزار و ۵۳۲ دلار است.
فیلم «جوکر» محصول ۲۰۱۹ با بازی واکین فینیکس و فروش ۱ میلیارد و ۷۸ میلیون و ۹۵۸ هزار و ۶۲۹ دلار در جایگاه چهل و دوم ایستاده است.
پایانبندیهای حماسی و کلاسیکهای ماندگار
در بخش انتهایی این فهرست، «جنگ ستارگان: خیزش اسکایواکر» محصول ۲۰۱۹ با فروش ۱ میلیارد و ۷۷ میلیون و ۲۲ هزار و ۳۷۲ دلار در رتبه چهل و سوم قرار دارد. «داستان اسباببازی ۴» محصول ۲۰۱۹ با فروش ۱ میلیارد و ۷۳ میلیون و ۸۴۱ هزار و ۳۹۴ دلار در رتبه چهل و چهارم و «داستان اسباببازی ۳» محصول ۲۰۱۰ با فروش ۱ میلیارد و ۶۷ میلیون و ۳۱۶ هزار و ۱۰۱ دلار در رتبه چهل و پنجم قرار گرفتهاند.
«دزدان دریایی کارائیب: صندوقچه مرد مرده» محصول ۲۰۰۶ با بازی جانی دپ و فروش ۱ میلیارد و ۶۶ میلیون و ۱۷۹ هزار و ۷۴۷ دلار رتبه چهل و ششم را دارد. انیمیشن «موانا ۲» محصول ۲۰۲۴ با فروش ۱ میلیارد و ۵۹ میلیون و ۲۴۲ هزار و ۱۶۴ دلار در رتبه چهل و هفتم و «روگ وان: یک سرکش» محصول ۲۰۱۶ با فروش ۱ میلیارد و ۵۸ میلیون و ۶۸۴ هزار و ۷۴۲ دلار در رتبه چهل و هشتم ایستادهاند.
نسخه لایواکشن «علاءالدین» محصول ۲۰۱۹ با بازی ویل اسمیت و فروش ۱ میلیارد و ۵۴ میلیون و ۳۰۴ هزار دلار در رتبه چهل و نهم و «دزدان دریایی کارائیب: سوار بر امواج ناشناخته» محصول ۲۰۱۱ با فروش ۱ میلیارد و ۴۶ میلیون و ۷۲۱ هزار و ۲۶۶ دلار در رتبه پنجاهم قرار دارند.

ده فیلم پایانی شامل «جنگ ستارگان: تهدید شبح» (۱.۰۴۶ میلیارد دلار)، «لیلو و استیچ» محصول ۲۰۲۵ (۱.۰۳۸ میلیارد دلار)، «من نفرتانگیز ۳» (۱.۰۳۴ میلیارد دلار)، «هری پاتر و سنگ جادو» (۱.۰۲۹ میلیارد دلار)، «در جستجوی دوری» (۱.۰۲۹ میلیارد دلار)، «زوتوپیا» محصول ۲۰۱۶ (۱.۰۲۵ میلیارد دلار)، «آلیس در سرزمین عجایب» ساخته تیم برتون (۱.۰۲۵ میلیارد دلار)، «هابیت: یک سفر غیرمنتظره» (۱.۰۱۷ میلیارد دلار)، شاهکار «شوالیه تاریکی» محصول ۲۰۰۸ (۱.۰۰۸ میلیارد دلار) و در نهایت «دنیای ژوراسیک: قلمرو» محصول ۲۰۲۲ با فروش ۱ میلیارد و ۱ میلیون و ۹۷۸ هزار و ۸۰ دلار هستند که لیست ۶۰ تایی میلیاردیها را تکمیل میکنند.
این آمار نشاندهنده اشتهای بیپایان مخاطبان برای داستانهای حماسی و جهانهای فانتزی است که توسط غولهای فیلمسازی هالیوود و اخیرا سینمای چین به تصویر کشیده میشوند.
منبع: ددلاین
۵۹۲۴۴




