انقلاب چاپ و ترن هوایی ثروت؛ وقتی یک ماشین آهنی مارک تواین را به خاک سیاه نشاند!

تصور دنیایی بدون روزنامه، شبکههای اجتماعی و جریان آزاد اطلاعات دشوار است، اما بر اساس کتاب تازه منتشرشده «حروف داغ: ماشین باشکوهی که رسانههای جمعی را زایید و مارک تواین را دیوانه کرد»، ایالات متحده در دوران بنیانگذاری خود عملاً فاقد مطبوعات همگانی بود.
به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از دکریستین ساینس مونیتور، جف جارویس، استاد برجسته روزنامهنگاری، در این اثر جذاب نشان میدهد که چگونه بزرگترین مانع در برابر رسانهها در قرن هجدهم و نوزدهم، نه آموزش، بلکه فناوری چاپ دستی و طاقتفرسا بود؛ جایی که کارگران باید حروف را یکییکی روی صفحه فلزی میچیدند و چاپگرها مجبور بودند صفحات را با قلیا و حتی ادرار تمیز کنند!
بنبست تاریخی توزیع و تولید اخبار تا اواخر قرن نوزدهم ادامه داشت، تا اینکه «اوتمار مرگنتالر»، ساعتساز آلمانی-آمریکایی، ماشین «لاینوتایپ» را اختراع کرد. این دستگاه انقلابی با ریختهگری یک خط کامل متن به صورت یک قطعه فلزی یکپارچه، صنعت چاپ را دگرگون کرد. این اختراع بزرگ که مطبوعات آلمانی آن را به موجودی گرسنه تشبیه میکردند که مدام در حال جویدن قطعات برنجی است، سرانجام رویای توماس جفرسون را محقق ساخت تا اخبار و اطلاعات دقیق به اعماق جامعه نفوذ کند.
اما ظهور فناوریهای نوین همیشه هزینهبر و دردناک بوده است. جذابترین بخش کتاب جارویس به سرنوشت تراژیک «مارک تواین»، بزرگترین نویسنده زمان خود، مربوط میشود. تواین که مانند کارآفرینان امروزی سیلیکونولی روی یک فناوری رقیب به نام «پیج کامپوزیتور» سرمایهگذاری سنگینی کرده بود، با آمدن لاینوتایپ همهچیز را باخت. شکست این سرمایهگذاری او را به ورشکستگی کشاند تا روزنامهها تیتر بزنند: «مارک تواین همهچیز را از دست داد». او برای جبران بدهیهایش مجبور شد به تورهای دور دنیا برود و تا پایان عمر در مرز میان جنون و سلامت عقل دستوپا بزند.
کتاب «حروف داغ» فراتر از یک روایت تاریخی صرف است؛ این اثر تلاشی ارزشمند برای قرار دادن بحرانهای فناورانه امروز — همچون ظهور هوش مصنوعی و چالشهای حقوق نشر — در بستر تاریخ است. جارویس یادآور میشود که بشر همواره از میان طوفانِ نوآوریهای دگرگونکننده عبور کرده و راه خود را باز کرده است. این کتاب خواندنی به ما یادآوری میکند که تغییر، بخش دائمی تاریخ است.



